Meni
❌
Početna strana
Testovi
Zadaci
Algebra
Geometrija
Viša matematika
Program za rešavanje
GLAVNI MENI
1 razred
Sabiranje i oduzimanje do 10
Poređenje brojeva do 10
Sabiranje i oduzimanje do 20
Sabiranje i oduzimanje do 10 ili 20
2 razred
Sabiranje i oduzimanje do 100
Množenje do 5
Tablica množenja
Deljenje
3 razred
Sabiranje, množenje, deljenje
Zaokrugljivanje
Obim
4 razred
Sabiranje i oduzimanje do 1000
Sabiranje i oduzimanje
Sabiranje, množenje, deljenje
Površina kvadrata i pravougaonika
5 razred
Deljivost sa 2, 3, 4, 5, 9
Jednačine
Površina kvadrata i pravougaonika
Uglovi
Razlomci
Jednakost razlomaka
Najmanji zajednički sadržalac
Sabiranje i oduzimanje
Množenje i deljenje razlomaka
Operacije
Mešoviti brojevi
Decimalni brojevi
Izrazi
6 razred
Koordinatni sistem
Celi brojevi
Procenti
Tekstualni zadaci
Izrazi
Izrazi
Uprošćavanje algebarskih izraza
Polinomi
Razlaganje polinoma
Polinomi
7 razred
Klasifikacija brojeva
Svojstva trouglova
Zadaci o kretanju
Smeše i legure
Zajednički rad
Pitagorina teorema
8 razred
Nejednačine
Zadaci o kretanju
Zajednički rad
Smeše i legure
Parametarska linearna jednačina
Sistem linearnih jednačina
Linearna funkcija
1. razred srednje škole
Kvadratne jednačine
Vijetove formule
Kvadratne nejednačine
Eksponenti zadaci
Korenovanje
Stepenovanje
Racionalne nejednačine
Progresija
Aritmetička progresija
Geometrijska progresija
Progresija
Brojevni nizovi
Logaritmi
Logaritamski izrazi
Logaritamske jednačine
Logaritamske jednačine
Zadaci sa logaritamskim nejednačinama
Logaritamske nejednakosti
Recipročne jednačine
Jednačine sa modulom
Nejednačine sa modulom
Iracionalne jednačine
Iracionalne nejednačine
Trigonometrija
Trigonometrija
Trigonometrijski identiteti
Osnovni zadaci
Trigonometrijski izrazi
Trigonometrija
Trigonometrijske jednačine
Inverzne trigonometrijske funkcije
Trigonometrijske nejednačine
Rešavanje nejednačina
Ekstremne vrednosti funkcija
Geometrija
Talesova teorema
Sinusna teorema
Kosinusna teorema
Upisani i opisani krugovi
Tetive i tangente
Slični trouglovi
Matrice
Eksponencijalne nejednačine
Eksponencijalne jednačine
Verovatnoća
Funkcije
Granična vrednost funkcije
Granična vrednost funkcije
Izvod funkcije
Nagib prave
Kompleksni brojevi
Analitička geometrija
Analitička geometrija
Jednačina kružnice
Konusni preseci
Izvodi
Izvodi
Primena izvoda
Integrali
Integrali
Diferencijalne jednačine
Početna strana
Zadaci
Racionalne nejednačine
Laki
Srednje teški
Teži
Racionalne nejednačine - zadaci sa rešenjima
Autor:
Prof. Hernando Guzman Jaimes
Zadatak 1
Reši sledeću nejednačinu:
[tex]\frac{5}{x+8}<0[/tex]
$x\in \left( -\infty ,5\right)$
$x\in \left( -8,5\right)$
$x\in \left( -5,8\right)$
$x\in \left( -\infty ,-8\right)$
Rešenje:
[tex]\frac{5}{x+8}<0[/tex]
Ova nejednačina je moguća samo kada je [tex]x+8<0[/tex]
Tako je [tex]x<-8[/tex]
Rešenje je interval [tex]x\in \left( -\infty ,-8\right)[/tex]
Zadatak 2
Reši sledeću nejednačinu:
[tex]\frac{10}{2x+5}\geq 0[/tex]
$x\in \left( -\frac{5}{2},\infty \right)$
$x\in \left( \frac{5}{2},\infty \right)$
$x\in \left( -\infty ,-\frac{5}{2}\right)$
$x\in \left( -\infty ,\frac{5}{2}\right)$
Rešenje:
[tex]\frac{10}{2x+5}\geq 0[/tex]
Ova nejednačina je moguća kada je [tex]2x+5>0[/tex]
Tada je [tex]x>-\frac{5}{2}[/tex]
Pa je rešenje interval [tex]x\in \left( -\frac{5}{2},\infty \right)[/tex]
Zadatak 3
Reši:
[tex]\frac{x-3}{x+2}<0[/tex]
$x\in \left( -3,2\right)$
$x\in \left[ -2,3\right]$
$x\in \left( -2,3\right)$
$x\in \left( -\infty ,3\right)$
Rešenje:
[tex]\frac{x-3}{x+2}<0[/tex]
Koreni su [tex]x=3\qquad x=-2[/tex]
Tabela intervala
[tex]\begin{array}{cccccc} & \left( -\infty ,-2\right) & -2 & \left( -2,3\right) & 3 & \left( 3,+\infty \right) \\ \left( x+2\right) & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 5 & \left( +\right) \\ \left( x-3\right) & \left( -\right) & -5 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ \frac{x-3}{x+2} & \left( +\right) & \notin & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Rešenje je [tex]x\in \left( -2,3\right)[/tex]
Zadatak 4
Reši nejednačinu:
[tex]\frac{x+5}{x}\geq 0[/tex]
$x\in (-5,0)\cup \left( 5,+\infty \right)$
$x\in (-\infty ,-5]\cup \left( 0,+\infty \right) $
$x\in \left( 0,+\infty \right) $
$x\in (-\infty ,-5]$
Rešenje:
[tex]\frac{x+5}{x}\geq 0[/tex]
Koreni su [tex]x=-5\qquad x=0[/tex]
te analiziramo sledeću tabelu
[tex]\begin{array}{cccccc} & \left( -\infty ,-5\right) & -5 & \left( -5,0\right) & 0 & \left( 0,+\infty \right) \\ \left( x+5\right) & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 5 & \left( +\right) \\ x & \left( -\right) & -5 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ \frac{x+5}{x} & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Rešenje je [tex]x\in (-\infty ,-5]\cup \left( 0,+\infty \right) [/tex]
Zadatak 5
Reši nejednačinu:
[tex]\frac{3x-1}{x+2}>0[/tex]
$x\in \left( -\infty ,-2\right) \cup \left( \frac{1}{3},+\infty \right) $
$x\in \left( -\infty ,-2\right) $
$x\in \left( \frac{1}{3},+\infty \right) $
$x\in \left( -2,\frac{1}{3}\right) \cup \left( 2,\infty \right) $
Rešenje:
[tex]\frac{3x-1}{x+2}>0[/tex]
Koreni su [tex]x=\frac{1}{3}\qquad x=-2[/tex]
te analiziramo rešenja intervala
[tex]\begin{array}{cccccc} & \left( -\infty ,-2\right) & -2 & \left( -2,\frac{1}{3}\right) & \frac{1}{3} & \left( \frac{1}{3},+\infty \right) \\ 3x-1 & \left( -\right) & -7 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ x+2 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & \frac{7}{3} & \left( +\right) \\ \frac{3x-1}{x+2} & \left( +\right) & \notin & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Rešenje je tada [tex]x\in \left( -\infty ,-2\right) \cup \left( \frac{1}{3},+\infty \right)[/tex]
Zadatak 6
Odredi intervale za koje je tačna nejednačina:
[tex]\frac{2x+6}{x-3}\leq 0[/tex]
$x\in \lbrack -3,\infty )$
$x\in \lbrack -\infty ,3)$
$x\in \lbrack -3,3)$
$x\in \lbrack -2,6)$
Rešenje:
[tex]\frac{2x+6}{x-3}\leq 0[/tex]
Koreni su [tex]x=-3\qquad x=3[/tex]
Proučimo tabelu
[tex]\begin{array}{cccccc} & \left( -\infty ,-3\right) & -3 & \left( -3,3\right) & 3 & \left( 3,+\infty \right) \\ 2x+6 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 12 & \left( +\right) \\ x-3 & \left( -\right) & -6 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ \frac{2x+6}{x-3} & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Rešenje je [tex]x\in \lbrack -3,3)[/tex]
Zadatak 7
Reši po [tex]x[/tex]
[tex]\frac{1}{x^{2}-1}<0[/tex]
$x\in \left( 0,1\right)$
$x\in \left( -1,1\right)$
$x\in \left( -1,0\right) $
$x\in \left( -\infty ,\infty \right) $
Rešenje:
Prvo moramo rešiti za [tex]x^{2}-1<0[/tex]
Tako je [tex]\left( x+1\right) \left( x-1\right) <0[/tex]
Zatim moramo analizirati sledeću tabelu intervala
[tex]\begin{array}{cccccc} & \left( -\infty ,-1\right) & -1 & \left( -1,1\right) & 1 & \left( 1,+\infty \right) \\ \left( x+1\right) & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 2 & \left( +\right) \\ \left( x-1\right) & \left( -\right) & -2 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ \left( x+1\right) \left( x-1\right) & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Tako je rešenje za [tex]\frac{1}{x^{2}-1}<0[/tex] [tex]x\in \left( -1,1\right) [/tex]
Zadatak 8
Rešite nejednačinu: [tex]\frac{1}{x^2}\gt 1[/tex]
[tex](-1; 1)[/tex]
[tex](-1; 0)\cup(0; 1)[/tex]
[tex](-\infty; -1)\cup(1; +\infty)[/tex]
[tex](0; 1)[/tex]
Rešenje:
Oblast definisanosti: [tex]x\neq 0[/tex].
Za [tex]x\neq 0[/tex] važi [tex]x^2\gt 0[/tex], pa možemo da pomnožimo pozitivnim imeniocem: [tex]1\gt x^2 \Leftrightarrow -1\lt x\lt 1[/tex].
Moramo isključiti [tex]x=0[/tex].
Odgovor: [tex]x\in(-1; 0)\cup(0; 1)[/tex].
Zadatak 9
Rešite nejednačinu: [tex]\frac{x-1}{(x-1)^3}\geq 0[/tex]
[tex](1; +\infty)[/tex]
[tex][1; +\infty)[/tex]
[tex](-\infty; +\infty)[/tex]
[tex](-\infty; 1)\cup(1; +\infty)[/tex]
Rešenje:
Oblast definisanosti: [tex]x\neq 1[/tex].
Za [tex]x\neq 1[/tex]: [tex]\frac{x-1}{(x-1)^3}=\frac{1}{(x-1)^2}\gt 0[/tex].
Odgovor: [tex]x\in(-\infty; 1)\cup(1; +\infty)[/tex].
Zadatak 10
Reši nejednačinu:
[tex]\frac{x+1}{x-1}+2>0[/tex]
$x\in \left( -\infty ,\frac{1}{3}\right) \cup \left( 1,+\infty \right) $
$x\in \left( -\infty ,1\right) \cup \left( 3,+\infty \right) $
$x\in \left( -\infty ,0\right) \cup \left( \frac{1}{3},1\right) $
Nijedno od ponuđenog.
Rešenje:
Prvo što treba uraditi je da sve sa leve strane predstavimo jednim racionalnim izrazom.
[tex]\frac{x+1}{x-1}+2=\frac{x+1+2x-2}{x-1}>0\Longrightarrow \frac{3x-1}{x-1}>0[/tex]
Koreni su [tex]x=\frac{1}{3}\qquad x=1[/tex]
Sad treba analizirati rešenja intervala
[tex]\begin{array}{cccccc} & \left( -\infty ,\frac{1}{3}\right) & \frac{1}{3} & \left( \frac{1}{3},1\right) & 1 & \left( 1,+\infty \right) \\ 3x-1 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 2 & \left( +\right) \\ x-1 & \left( -\right) & -\frac{2}{3} & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ \frac{3x-1}{x-1} & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Rešenje je [tex]x\in \left( -\infty ,\frac{1}{3}\right) \cup \left(1,+\infty \right)[/tex]
Zadatak 11
Reši nejednačinu:
[tex]\frac{x-2}{x+3}\leq 1[/tex]
$x\in \left( -3,+\infty \right) $
$x\in (-5,-3]$
$x\in (-\infty ,-5]$
Nijedno od ponuđenog.
Rešenje:
[tex]\frac{x-2}{x+3}\leq 1[/tex]
Prvo prebacimo sve na levu stranu tako da sa desne strane ostane nula i sve svedemo na jedan racionalan izraz.
[tex]\frac{x-2}{x+3}-1\leq 0[/tex]
[tex]\frac{x-2-\left( x+3\right) }{x+3}\leq 0\Longrightarrow \frac{-5}{x+3}\leq 0[/tex]
Brojilac je konstanta [tex]-5[/tex], pa znak razlomka zavisi samo od imenioca, a [tex]x=-3[/tex] se isključuje.
[tex]\begin{array}{cccc} & \left( -\infty ,-3\right) & -3 & \left( -3,+\infty \right) \\ -5 & \left( -\right) & -5 & \left( -\right) \\ x+3 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ \frac{-5}{x+3} & \left( +\right) & \notin & \left( -\right) \end{array}[/tex]
Razlomak je negativan samo kada je [tex]x+3>0[/tex]
Rešenje je [tex]x\in \left( -3,+\infty \right)[/tex]
Zadatak 12
Reši nejednačinu:
[tex]\frac{2x-3}{5x+2}\geq -2[/tex]
$x\in \left( -\infty ,\frac{1}{12}\right) \cup \lbrack \frac{2}{5},+\infty )$
$x\in \left( -\infty ,-\frac{2}{5}\right) $
$x\in \left( -\infty ,-\frac{2}{5}\right) \cup \lbrack -\frac{1}{12},+\infty )$
$x\in \lbrack -\frac{1}{12},+\infty )$
Rešenje:
Prvo što treba uraditi je da dobijemo 0 na desnoj strani, i potom sve na levoj strani predtsaviti jednim racionalnim izrazom.
[tex]\frac{2x-3}{5x+2}\geq -2[/tex]
[tex]\frac{2x-3}{5x+2}+2\geq 0[/tex]
Zatim je [tex]\frac{2x-3+10x+4}{5x+2}\geq 0\Longrightarrow \frac{12x+1}{5x+2}\geq 0[/tex]
kako bismo dobili korene
[tex]x=-\frac{1}{12}\qquad x=-\frac{2}{5}[/tex]
Proučimo tabelu
[tex]\begin{array}{cccccc} & \left( -\infty ,-\frac{2}{5}\right) & -\frac{2}{5} & \left( -\frac{2}{5},-\frac{1}{12}\right) & -\frac{1}{12} & \left( -\frac{1}{12},+\infty \right) \\ 12x+1 & \left( -\right) & -\frac{19}{5} & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ 5x+2 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & \frac{19}{12} & \left( +\right) \\ \frac{12x+1}{5x+2} & \left( +\right) & \notin & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Tada je rešenje [tex]x\in \left( -\infty ,-\frac{2}{5}\right) \cup \lbrack -\frac{1}{12},+\infty )[/tex]
Zadatak 13
Reši nejednačinu:
[tex]\frac{3x-1}{2x-1}<-4[/tex]
$x\in \left( -\infty ,\frac{1}{2}\right) $
$x\in \left( \frac{5}{11},\infty \right) $
$x\in \left( -4,1\right) $
$x\in \left( \frac{5}{11},\frac{1}{2}\right) $
Rešenje:
[tex]\frac{3x-1}{2x-1}<-4[/tex]
[tex]\frac{3x-1}{2x-1}+4<0[/tex]
[tex]\frac{3x-1+8x-4}{2x-1}<0[/tex]
[tex]\frac{11x-5}{2x-1}<0[/tex]
[tex]x=\frac{5}{11}\qquad x=\frac{1}{2}[/tex]
[tex]\begin{array}{cccccc} & \left( -\infty ,\frac{5}{11}\right) & \frac{5}{11} & \left( \frac{5}{11},% \frac{1}{2}\right) & \frac{1}{2} & \left( \frac{1}{2},+\infty \right) \\ 11x-5 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & \frac{1}{2} & \left( +\right) \\ 2x-1 & \left( -\right) & -\frac{1}{11} & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ \frac{11x-5}{2x-1} & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) \end{array}[/tex]
[tex]x\in \left( \frac{5}{11},\frac{1}{2}\right) [/tex]
Zadatak 14
Reši nejednačinu:
[tex]x\leq 3-\frac{6}{x+2}[/tex]
$x\in \left( -\infty ,-1\right) \cup \left[ 0,2\right] $
$x\in \left( -\infty ,-2\right) \cup \left[ 0,1\right] $
$x\in \left( -\infty ,-2\right) \cup \left[ 0,6\right] $
Nijedno od ponuđenog.
Rešenje:
Prvo što trebamo uraditi je da dobijemo 0 na desnoj strani, a zatim sve na levoj strani da predstavimo jednim racionalnim izrazom.
[tex]x\leq 3-\frac{6}{x+2}\Longrightarrow x-3+\frac{6}{x+2}\leq 0[/tex]
[tex]\frac{\left( x-3\right) \left( x+2\right) +6}{x+2}\leq 0[/tex]
Tako je [tex]\frac{x^{2}-x}{x+2}\leq 0[/tex] [tex]\Longrightarrow \frac{x(x-1)}{x+2}\leq 0[/tex]
Koreni su [tex]x=0, x=1[/tex] and [tex]x=-2[/tex]
[tex]\begin{array}{ccccccc} & \left( -\infty ,-2\right) & -2 & \left( -2,0\right) & 0 & \left( 0,1\right) & \left( 1,\infty \right) \\ x & \left( -\right) & -2 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & \left( +\right) \\ \left( x-1\right) & \left( -\right) & -3 & \left( -\right) & -1 & \left( -\right) & \left( +\right) \\ \left( x+2\right) & \left( -\right) & 0 & (+) & 2 & \left( +\right) & \left( +\right) \\ \frac{x(x-1)}{x+2} & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Rešenje je [tex]x\in \left( -\infty ,-2\right) \cup \left[ 0,1\right][/tex]
Zadatak 15
Reši nejednačinu:
[tex]\frac{x\left(x-1\right) }{x+5}\geq 0[/tex]
$x\in (-\infty ,0]\cup \lbrack 1,\infty )$
$x\in (-\infty ,0]\cup \lbrack 5,\infty )$
$x\in (-5,0]\cup \lbrack 1,\infty )$
$x\in (-5,0]\cup \lbrack 5,\infty)$
Rešenje:
Koreni su [tex]x=0, x=1[/tex] and [tex]x=-5[/tex]
Možemo proučiti sledeću tabelu intervala
[tex]\begin{array}{cccccccc} & \left( -\infty ,-5\right) & -5 & \left( -5,0\right) & 0 & \left( 0,1\right) & 1 & \left( 1,\infty \right) \\ x & \left( -\right) & -5 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 1 & \left( +\right) \\ x-1 & \left( -\right) & -6 & \left( -\right) & -1 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ x+5 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 5 & \left( +\right) & 6 & \left( +\right) \\ \frac{x\left( x-1\right) }{x+5} & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Tako je [tex]\frac{x\left( x-1\right) }{x+5}\geq 0[/tex] kada je [tex]x\in (-5,0]\cup \lbrack1,\infty)[/tex]
Zadatak 16
Reši nejednačinu:
[tex]\frac{\left( 1+x\right) \left( 1-x\right) }{x}<0[/tex]
$x\in \left( -1,0\right) \cup \left( 0,\infty \right)$
$x\in \left( -\infty ,0\right) \cup \left( 1,\infty \right)$
$x\in \left( -1,1\right)$
$x\in \left( -1,0\right) \cup \left( 1,\infty \right)$
Rešenje:
Koreni su [tex]x=0, x=1[/tex] i [tex] x=-1[/tex] te analiziramo
[tex]\begin{array}{cccccccc} & \left( -\infty ,-1\right) & -1 & \left( -1,0\right) & 0 & \left( 0,1\right) & 1 & \left( 1,\infty \right) \\ x & \left( -\right) & -1 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 1 & \left( +\right) \\ 1+x & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 1 & \left( +\right) & 2 & \left( +\right) \\ 1-x & \left( +\right) & -2 & \left( +\right) & 1 & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) \\ \frac{\left( 1+x\right) \left( 1-x\right) }{x} & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) \end{array}[/tex]
Jednačina [tex]\frac{\left( 1+x\right) \left( 1-x\right) }{x}<0[/tex] je tačna kada je [tex]x\in \left(-1,0\right) \cup \left( 1,\infty \right)[/tex]
Zadatak 17
Rešite nejednačinu: [tex]\frac{x}{3}-\frac{4}{x}\gt 0[/tex]
[tex]\left(2\sqrt{3}; +\infty\right)[/tex]
[tex]\left(-\infty; -2\sqrt{3}\right)\cup\left(2\sqrt{3}; +\infty\right)[/tex]
[tex]\left(-2\sqrt{3}; 0\right)\cup\left(2\sqrt{3}; +\infty\right)[/tex]
[tex]\left(-2\sqrt{3}; 2\sqrt{3}\right)[/tex]
Rešenje:
[tex]\frac{x}{3}-\frac{4}{x}=\frac{x^2-12}{3x}=\frac{\left(x-2\sqrt{3}\right)\left(x+2\sqrt{3}\right)}{3x}\gt 0[/tex]
Nule brojioca i imenioca: [tex]-2\sqrt{3}; 0; 2\sqrt{3}[/tex]. Znaci sleva nadesno: [tex]-; +; -; +[/tex].
Odgovor: [tex]x\in\left(-2\sqrt{3}; 0\right)\cup\left(2\sqrt{3}; +\infty\right)[/tex].
Ne množite obe strane sa [tex]x[/tex]: njegov znak nije poznat.
Zadatak 18
Odredite sva nenegativna rešenja nejednačine [tex](x-2)(3-x)(x+1)\leq 0[/tex].
[tex][2; 3][/tex]
[tex][0; 2]\cup[3; +\infty)[/tex]
[tex][0; 2][/tex]
[tex][-1; 2]\cup[3; +\infty)[/tex]
Rešenje:
Množimo sa [tex]-1[/tex] da bismo [tex]3-x[/tex] pretvorili u [tex]x-3[/tex]; znak nejednakosti se menja: [tex](x-2)(x-3)(x+1)\geq 0[/tex]
Nule činilaca: [tex]-1; 2; 3[/tex]. Znaci sleva nadesno: [tex]-; +; -; +[/tex].
[tex]x\in[-1; 2]\cup[3; +\infty)[/tex]
Uzimajući samo [tex]x\geq 0[/tex]: [tex]x\in[0; 2]\cup[3; +\infty)[/tex].
Zadatak 19
Rešite nejednačinu: [tex]x^3+1\leq 0[/tex]
[tex](-\infty; -1][/tex]
[tex](-\infty; -1)[/tex]
[tex][-1; 1][/tex]
[tex][-1; +\infty)[/tex]
Rešenje:
[tex]x^3+1=(x+1)\left(x^2-x+1\right)[/tex]
[tex]x^2-x+1\gt 0[/tex] za svako [tex]x[/tex] (diskriminanta je negativna, a vodeći koeficijent pozitivan), pa ne utiče na znak.
[tex]x+1\leq 0 \Rightarrow x\leq -1[/tex]
Odgovor: [tex]x\in(-\infty; -1][/tex]. Zagrada kod [tex]-1[/tex] je uglasta jer je nejednakost nestroga i [tex]x=-1[/tex] je rešenje.
Zadatak 20
Rešite nejednačinu: [tex]x^4+x^6\leq 0[/tex]
[tex]x\leq 0[/tex]
[tex]x\in[-1; 0][/tex]
[tex]x\in\varnothing[/tex]
[tex]x=0[/tex]
Rešenje:
[tex]x^4+x^6=x^4\left(1+x^2\right)[/tex]
Oba činioca su nenegativna: [tex]x^4\geq 0[/tex] i [tex]1+x^2\gt 0[/tex]. Njihov proizvod ne može biti negativan, pa može biti samo jednak [tex]0[/tex].
Dakle, [tex]x^4\left(1+x^2\right)\leq 0[/tex] samo za [tex]x=0[/tex].
Zadatak 21
Rešite nejednačinu: [tex]\left(x^2-2x+1\right)\left(x^2-4\right)\lt 0[/tex]
[tex](-2; 1)\cup(1; 2)[/tex]
[tex](-2; 2)[/tex]
[tex](-\infty; -2)\cup(2; +\infty)[/tex]
[tex](1; 2)[/tex]
Rešenje:
[tex](x-1)^2(x-2)(x+2)\lt 0[/tex]
Činilac [tex](x-1)^2[/tex] je pozitivan za [tex]x\neq 1[/tex] i jednak je [tex]0[/tex] za [tex]x=1[/tex]. Nejednakost je stroga, pa [tex]x=1[/tex] nije rešenje, a za [tex]x\neq 1[/tex] potrebno je:
[tex](x-2)(x+2)\lt 0 \Rightarrow -2\lt x\lt 2,\ x\neq 1[/tex]
Odgovor: [tex]x\in(-2; 1)\cup(1; 2)[/tex].
Zadatak 22
Reši nejednačinu:
[tex]\frac{x}{x^{2}-1}\geq 0[/tex]
$x\in (-1,0]$
$x\in (-1,0]\cup (1,\infty )$
$x\in \lbrack 1,\infty )$
Nijedno od ponuđenog.
Rešenje:
[tex]\frac{x}{x^{2}-1}\geq 0[/tex]
Onda je [tex]\frac{x}{\left( x+1\right) \left(x-1\right) }\geq 0[/tex]
Koreni su [tex]x=0, x=-1[/tex] i [tex]x=1[/tex]
Treba analizirati sledeće intervale:
[tex]\begin{array}{cccccccc} & \left( -\infty ,-1\right) & -1 & \left( -1,0\right) & 0 & \left( 0,1\right) & 1 & \left( 1,\infty \right) \\ x-1 & \left( -\right) & -2 & \left( -\right) & -1 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ x & \left( -\right) & -1 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 1 & \left( +\right) \\ x+1 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 1 & \left( +\right) & 2 & \left( +\right) \\ \frac{x}{\left( x+1\right) \left( x-1\right) } & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Onda je [tex]\frac{x}{\left( x+1\right) \left( x-1\right) }\geq 0[/tex] kada je [tex]x\in (-1,0]\cup (1,\infty )[/tex]
Zadatak 23
Reši nejednačinu:
[tex]\frac{\left(x^{2}-1\right) }{\left( x^{2}-4\right) }\geq 0[/tex]
$x\in \left( -\infty ,-4\right) \cup \left[ -1,1\right] \cup \left( 4,\infty \right) $
$x\in \left( -\infty ,-2\right) \cup \left[ -1,1\right] \cup \left( 2,\infty \right) $
$x\in \left( -\infty ,-1\right) \cup \left( 1,\infty \right) $
Nijedno od ponuđenog.
Rešenje:
[tex]\frac{\left( x^{2}-1\right) }{\left( x^{2}-4\right) }\geq 0[/tex]
Moramo naći korene od
[tex]\left( x^{2}-1\right) =\left( x-1\right) \left(x+1\right)[/tex]
[tex]\left( x^{2}-4\right) =\left( x-2\right) \left( x+2\right) \Longrightarrow x=-2,-1,1,2[/tex] su koreni.
Analizirajmo tabelu mogućih intervala
[tex]\begin{array}{cccccccccc} & \left( -\infty ,-2\right) & -2 & \left( -2,-1\right) & -1 & \left( -1,1\right) & 1 & \left( 1,2\right) & 2 & \left( 2,\infty \right) \\ x-2 & \left( -\right) & -4 & \left( -\right) & -3 & \left( -\right) & -1 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ x-1 & \left( -\right) & -3 & \left( -\right) & -2 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 1 & \left( +\right) \\ x+1 & \left( -\right) & -1 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 2 & \left( +\right) & 3 & \left( +\right) \\ x+2 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 1 & \left( +\right) & 3 & \left( +\right) & 4 & \left( +\right) \\ \frac{\left( x^{2}-1\right) }{\left( x^{2}-4\right) } & \left( +\right) & \notin & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Onda je [tex]\frac{\left( x^{2}-1\right) }{\left( x^{2}-4\right) }\geq 0[/tex] kada je [tex]x\in \left( -\infty ,-2\right) \cup \left[ -1,1\right] \cup \left( 2,\infty\right)[/tex]
Zadatak 24
Reši nejednačinu:
[tex]\frac{x^{2}+2x-3}{x^{2}-1}<0[/tex]
$x\in \left( -1,3\right) $
$x\in \left( -3,0\right) \cup \left( 1,2\right) $
$x\in \left( -\infty ,-\frac{1}{3}\right) $
$x\in \left( -3,-1\right) $
Rešenje:
Posle faktorisanja [tex]x^{2}+2x-3=\left( x+3\right) \left( x-1\right)[/tex] i
[tex]x^{2}-1=\left( x-1\right) \left( x+1\right)[/tex]
dobijamo 3 korena [tex]x=-3, x=-1[/tex] i [tex]x=1[/tex]
Tako je
[tex]\frac{x^{2}+2x-3}{x^{2}-1}=\frac{\left( x+3\right) \left( x-1\right) }{\left( x-1\right) \left( x+1\right) }=\frac{\left( x+3\right) }{\left(x+1\right) }<0[/tex]
Tada je
[tex]\begin{array}{cccccc} & \left( -\infty ,-3\right) & -3 & \left( -3,-1\right) & -1 & \left( -1,+\infty \right) \\ \left( x+3\right) & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 2 & \left( +\right) \\ \left( x+1\right) & \left( -\right) & -2 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ \frac{\left( x+3\right) }{\left( x+1\right) } & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Rešenje je [tex]x\in \left( -3,-1\right) [/tex]
Zadatak 25
Rešite nejednačinu: [tex]\frac{x+3}{9-x^2}\geq 0[/tex]
[tex](-\infty; 3)[/tex]
[tex][-3; 3)[/tex]
[tex](-\infty; -3)\cup(-3; 3)[/tex]
[tex](-3; 3)[/tex]
Rešenje:
Oblast definisanosti: [tex]x\neq\pm 3[/tex].
[tex]\frac{x+3}{(3-x)(3+x)}=\frac{1}{3-x}[/tex] (za [tex]x\neq -3[/tex])
[tex]\frac{1}{3-x}\geq 0 \Leftrightarrow 3-x\gt 0 \Leftrightarrow x\lt 3[/tex]
Posle skraćivanja ne smemo zaboraviti da [tex]x=-3[/tex] nije u oblasti definisanosti.
Odgovor: [tex]x\in(-\infty; -3)\cup(-3; 3)[/tex].
Zadatak 26
Reši nejednačinu:
[tex]\frac{x^{2}-2x+3}{x+1}\leq 1[/tex]
$x\in \left( -\infty ,-1\right) \cup \left[ 1,2\right] $
$x\in \left( -\infty ,-1\right) $
$x\in \left[ 1,2\right] $
Nijedno od ponuđenog.
Rešenje:
Prvo što treba uraditi je da dobijemo 0 na desnoj strani, a zatim da sve što se nalazi na levoj strani predstavimo jednim racionalnim izrazom.
[tex]\frac{x^{2}-2x+3}{x+1}\leq 1\Longrightarrow \frac{x^{2}-2x+3}{x+1}-1\leq 0[/tex]
Tako je [tex]\frac{x^{2}-2x+3-x-1}{x+1}\leq 0\Longrightarrow \frac{x^{2}-3x+2}{x+1}\leq 0\Longrightarrow \frac{\left( x-1\right) \left( x-2\right) }{x+1}\leq 0[/tex]
Koreni su [tex]x=-1, x=1[/tex] i [tex]x=2[/tex]
[tex]\begin{array}{cccccccc} & \left( -\infty ,-1\right) & -1 & \left( -1,1\right) & 1 & \left( 1,2\right) & 2 & \left( 2,\infty \right) \\ x-1 & \left( -\right) & -2 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 1 & \left( +\right) \\ x-2 & \left( -\right) & -3 & \left( -\right) & -1 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ x+1 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 2 & \left( +\right) & 3 & \left( +\right) \\ \frac{\left( x-1\right) \left( x-2\right) }{x+1} & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Nejednačina [tex]\frac{\left( x-1\right) \left( x-2\right) }{x+1}\leq 0[/tex] je tačna kada je [tex]x\in \left( -\infty ,-1\right) \cup \left[ 1,2\right][/tex]
Zadatak 27
Reši nejednačinu:
[tex]\frac{2}{x-2}+\frac{3}{x-3}\leq 0[/tex]
$x\in \left( -\infty ,2\right) \cup \lbrack \frac{12}{5},3)$
$x\in \left( -\infty ,-3\right) \cup \lbrack -2,\infty )$
$x\in \left( -\infty ,-2\right) \cup \lbrack 0,3)$
$x\in \left( -\infty ,-2\right) \cup \lbrack 3,\infty )$
Rešenje:
[tex]\frac{2}{x-2}+\frac{3}{x-3}\leq 0[/tex]
Prvo što treba uraditi je da sve što se nalazi na levoj strani predtsavimo jendim racionalnim izrazom.
[tex]\frac{2}{x-2}+\frac{3}{x-3}=\frac{2\left( x-3\right) +3\left( x-2\right) }{\left( x-2\right) \left( x-3\right) }=\frac{5x-12}{\left( x-2\right) \left( x-3\right) }\leq 0[/tex]
Koreni su [tex]x=\frac{12}{5}, x=2[/tex] i [tex]x=3[/tex] i sada možemo potražiti rešenje analizirajući sledeću tabelu
[tex]\begin{array}{cccccccc} & \left( -\infty ,2\right) & 2 & \left( 2,\frac{12}{5}\right) & \frac{12}{5% } & \left( \frac{12}{5},3\right) & 3 & \left( 3,\infty \right) \\ 5x-12 & \left( -\right) & -2 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & 3 & \left( +\right) \\ x-2 & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) & \frac{2}{5} & \left( +\right) & 1 & \left( +\right) \\ x-3 & \left( -\right) & -1 & \left( -\right) & -\frac{3}{5} & \left( -\right) & 0 & \left( +\right) \\ \frac{5x-12}{\left( x-2\right) \left( x-3\right) } & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) & 0 & \left( -\right) & \notin & \left( +\right) \end{array}[/tex]
Tada je rešenje [tex]x\in \left( -\infty ,2\right) \cup \lbrack \frac{12}{5},3)[/tex]
Zadatak 28
Koliko celobrojnih rešenja ima nejednačina [tex]\frac{x^2}{x+2}\lt x-3[/tex]?
Rešenje:
[tex]\frac{x^2}{x+2}-(x-3)=\frac{x^2-(x-3)(x+2)}{x+2}=\frac{x+6}{x+2}\lt 0[/tex]
[tex]-6\lt x\lt -2[/tex]
Celobrojna rešenja su [tex]-5; -4; -3[/tex], tj. ima ih [tex]3[/tex].
Pravilne:
Pogrešne:
Nerešeni zadaci:
Laki
Srednje teški
Teži
Predloži zadatak na ovoj stranici
Slični testovi
Linearne nejednačine
Uprošćavanje racionalnih izraza
Algebra
Algebarski izrazi
Tekst zadatka:
Rešenje (predloži korake rešavanja ili daj savet za rešavanje):
Tvoje ime (ukoliko želiš da bude objavljeno):
Kontakt imejl:
© 2005 - 2026